Ishonchli o'quv markazni qanday tekshirish kerak? 5 mezon (2026)
Qisqacha javob
Ishonchli o'quv markazni tekshirish uchun to'lovdan oldin 5 narsani aniqlang: markaz yuridik shaxs sifatida ro'yxatdan o'tganmi, ruxsat hujjati (litsenziya yoki xabarnoma) bormi, yozma shartnomada pul qaytarish sharti yozilganmi, o'qituvchi darajasi tasdiqlanganmi va manzili real mavjudmi. Markazlarni taqqoslashni Darslinker katalogidan boshlab, hujjatlarni quyidagi davlat resurslarida tekshirish qulay.
Nega markazni oldindan tekshirish kerak?
Chunki eng ko'p shikoyat aynan to'lovdan keyin paydo bo'ladi. Raqobatni rivojlantirish va iste'molchilar huquqlarini himoya qilish qo'mitasi ma'lumotiga ko'ra, 2024-2025-yillarda nodavlat ta'lim xizmatlari bo'yicha 1200 ga yaqin murojaat kelib tushgan (Gazeta.uz).
Shikoyatlarning asosiy uch sababi: ta'lim sifati qoniqarsizligi, ko'rsatilmagan xizmat uchun pul olinishi va shartnoma shartlari hamda pulni qaytarish tartibi haqida yetarli ma'lumot berilmasligi.
Bu uchtasining ikkitasi — pul bilan bog'liq va ularning barchasi to'lovdan oldin15 daqiqalik tekshiruv bilan oldini olsa bo'ladi.
“Litsenziyangiz bormi?” — nega bu noto'g'ri savol?
Chunki ko'pchilik o'quv markazlarga endi litsenziya talab qilinmaydi. 2020-yil 24-avgustdagi PF-6044 Farmoni bilan chet tillarini o'rgatish kurslarini tashkil etish 2021-yil 1-yanvardan litsenziyalash ro'yxatidan chiqarilib, xabardor qilish tartibiga o'tkazildi.
Ya'ni til markazi litsenziyasiz ham to'liq qonuniy ishlashi mumkin — lekin u faoliyatni boshlagani haqida vakolatli organga xabarnoma yuborgan bo'lishi shart. Bu tartib “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to'g'risida”gi Qonun bilan tartibga solingan. Diplom beradigan nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari uchun esa litsenziya hamon majburiy.
Shuning uchun to'g'ri savol boshqacha yangraydi: “Qaysi hujjat asosida ishlaysiz — litsenziya yoki xabarnoma? Raqamini ayting.” Aniq raqam aytilmasa — bu allaqachon birinchi signal.
Qaysi 5 mezonni va qayerdan tekshirish kerak?
| # | Mezon | Qayerdan | Nimani ko'rasiz |
|---|---|---|---|
| 1 | Yuridik ro'yxat | my.gov.uz / orginfo.uz | STIR, ro'yxat sanasi, rahbar, manzil |
| 2 | Ruxsat hujjati | license.gov.uz reestri | Litsenziya yoki xabarnoma raqami |
| 3 | Shartnoma | Markazning o'zidan | Summa, dars soni, pul qaytarish tartibi |
| 4 | Davlat dasturi | Markazdan so'rash | "2+6" subsidiyasida qatnashadimi |
| 5 | Jismoniy tekshiruv | Manzilga borish | Sinf, jihoz, demo dars |
1. Markaz yuridik shaxs sifatida ro'yxatdan o'tganmi?
Bu eng birinchi va eng oson tekshiruv. Markazdan STIR (soliq to'lovchi identifikatsiya raqami) va tashkilotning to'liq rasmiy nomini so'rang — reklama nomi bilan hujjatdagi nom ko'pincha farq qiladi.
Keyin my.gov.uz'dagi “Yuridik shaxslarning hisobga qo'yilgan ma'lumotlari” xizmati yoki orginfo.uz orqali tekshiring. Orginfo Davlat statistika qo'mitasining ochiq ma'lumotlariga tayanadi va tashkilotni nomi bo'yicha ham topish imkonini beradi.
Nimaga qaraysiz: ro'yxatdan o'tgan sana (bir oylik tashkilot 5 yillik tajriba haqida gapirayotgan bo'lsa — nomuvofiqlik), asosiy faoliyat turi ta'lim sohasiga tegishlimi, rasmiy manzil va rahbar ismi.
2. Ruxsat hujjati reestrda bormi?
Markaz aytgan hujjat raqamini license.gov.uz saytining reestr bo'limida hujjat raqami bo'yicha izlang. Bu “Litsenziya” axborot tizimi — litsenziyalar ham, xabarnomalar ham shu tizim orqali rasmiylashtiriladi.
Devorga osilgan chiroyli sertifikat hech narsani isbotlamaydi. Reestrda topilmagan hujjat — mavjud emas degani. Agar hujjat nusxasida QR-kod bo'lsa, uni skanerlab ham tekshirsa bo'ladi.
3. Shartnomada pul qaytarish sharti yozilganmi?
Yozma shartnomasiz to'lov qilish — pulni qaytarib olish uchun huquqiy asosingizni yo'qotish demak. Shartnomani imzolashdan oldin quyidagi 5 bandni topganingizga ishonch hosil qiling:
- ▸Umumiy summa — oylik narx emas, kursning to'liq narxi
- ▸Dars soni va davomiyligi — necha dars, har biri necha daqiqa
- ▸Qoldirilgan dars tartibi — kim aybdor bo'lsa ham, dars qayta o'tiladimi
- ▸Bekor qilish tartibi — o'qishni to'xtatsangiz nima bo'ladi
- ▸Pulni qaytarish muddati va usuli — necha kun ichida va qaysi yo'l bilan
Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish to'g'risidagi qonun bo'yicha, tomonlar boshqacha kelishmagan bo'lsa, pul to'lov amalga oshirilgan usulda qaytariladi. Naqd to'lov qilib kvitansiya olmagan bo'lsangiz — buni isbotlash qiyin bo'ladi.
4. Markaz “2+6” davlat dasturida qatnashadimi?
Bu 2026-yilda paydo bo'lgan eng kuchli tashqi ishonch signali — va ko'pchilik undan xabarsiz. 2025-yil 8-oktabrdagi 632-son qaror bilan “2+6” dasturi joriy etildi: 14-30 yoshdagi yosh xorijiy tilni o'rganishning dastlabki 2 oyini o'zi to'laydi, keyingi 6 oyi davlat subsidiyasi hisobidan qoplanadi.
Markaz bu dasturga o'z-o'zidan kira olmaydi. Qatnashish uchun u elektron platformada belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tishi, o'quvchilar davomatini kunlik elektron nazoratga ulashi va o'qituvchilari kamida B2yoki unga tenglashtirilgan til sertifikatiga ega bo'lishi talab qilinadi. Ariza beruvchi yoshdan esa kamida B1 darajadagi sertifikat va kursda 70% davomat so'raladi.
Subsidiya miqdori bazaviy hisoblash miqdoriga (BHM) bog'langan: Toshkent shahrida 2 BHM gacha, Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyat markazlarida 1,5 BHM gacha, tuman va shaharlarda 1 BHM gacha oyiga. 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so'mni tashkil etadi — ya'ni Toshkentda oyiga 880 000 so'mgacha. Dastur yiliga 20 000 nafargacha yoshni qamrab oladi va 2031-yilgacha amal qiladi.
Siz uchun xulosa oddiy: markaz shu ro'yxatda bo'lsa, uning hujjatlari va o'qituvchilarining darajasi allaqachon tashqi tekshiruvdan o'tgan. Til kursi qidirayotgan bo'lsangiz, bu savolni albatta bering — yo'nalish bo'yicha kurslar ro'yxatini ko'rib chiqib, tanlangan markazlarga aynan shu savolni yozing.
5. Manzil real mavjudmi?
Offline kurs bo'lsa, to'lovdan oldin manzilga borib ko'rish — Raqobat qo'mitasining ham iste'molchilarga bergan bevosita tavsiyasi. 20 daqiqalik tashrif hujjatlar bermaydigan ma'lumotni beradi: sinf haqiqatan bormi, nechta o'quvchi sig'adi, jihoz ishlaydimi, xodimlar savolga qanday javob beradi.
O'z hududingizdagi markazlarni oldindan ko'rib chiqish uchun viloyat bo'yicha qidiruv sahifasidan foydalanish mumkin — manzil va aloqa ma'lumotlari e'lon sahifasida ko'rsatilgan bo'ladi.
Qaysi xavf signallarida to'lov qilmaslik kerak?
- ✕Hujjat raqamini aytishdan bosh tortadi yoki "bizda hammasi bor" deb umumiy javob beradi
- ✕To'lovni tashkilot hisobiga emas, xodimning shaxsiy karta raqamiga so'raydi
- ✕Yozma shartnoma bermaydi — faqat Telegram'dagi yozishmalar bilan cheklanadi
- ✕"Bugun to'lasangiz chegirma, o'rin qolmadi" — o'ylab ko'rishga vaqt bermaydigan bosim
- ✕Real manzili yo'q yoki manzili boshqa tashkilotga tegishli bo'lib chiqadi
- ✕Pulni qaytarish sharti shartnomada umuman yozilmagan
Tekshiruvni qayerdan boshlash qulay?
Yuqoridagi 5 mezon rasmiy hujjatlarni tekshiradi, lekin undan oldin sizga taqqoslash uchun ro'yxat kerak bo'ladi. Darslinker katalogida markazlar 7 ta yo'nalish guruhi bo'yicha bo'lingan va 14 ta viloyat bo'yicha filtrlanadi. Har bir e'lon sahifasida narx, format (onlayn, offline yoki gibrid), hudud va aloqa ma'lumotlari ochiq ko'rsatiladi.
Amaliy tartib shunday: katalogdan 3-4 ta nomzod tanlaysiz, ularning STIR va hujjat raqamini so'raysiz, davlat reestrlaridan tekshirasiz, shartnomani o'qiysiz — va shundan keyingina to'laysiz. Markaz sifatini baholash mezonlari (o'qituvchi, metodika, demo dars) haqida alohida qo'llanma bor: kursni qanday tanlash — 7 mezon. Qidiruvni umuman qayerdan boshlashni bilmasangiz: kurslarni qayerdan topish mumkin.
Tez-tez beriladigan savollar
Har doim emas. 2020-yil 24-avgustdagi PF-6044 farmoniga ko'ra, chet tillarini o'rgatish kurslari 2021-yil 1-yanvardan litsenziyalashdan chiqarilib, xabardor qilish tartibiga o'tkazilgan. Ya'ni til markazi litsenziyasiz ham qonuniy ishlashi mumkin, lekin vakolatli organga xabarnoma bergan bo'lishi kerak. Diplom beradigan nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari uchun litsenziya hamon majburiy.
Litsenziya va ruxsat hujjatlari license.gov.uz saytining reestr bo'limida hujjat raqami bo'yicha tekshiriladi. Markaz yuridik shaxs sifatida ro'yxatdan o'tganini esa my.gov.uz'dagi 'Yuridik shaxslarning hisobga qo'yilgan ma'lumotlari' xizmati yoki orginfo.uz orqali STIR bo'yicha ko'rish mumkin.
Yo'q. Raqobatni rivojlantirish va iste'molchilar huquqlarini himoya qilish qo'mitasi 2024-2025-yillarda nodavlat ta'lim xizmatlari bo'yicha 1200 ga yaqin murojaat qabul qilgan va shikoyatlarning katta qismi aynan shartnoma shartlari hamda pulni qaytarish tartibi haqida yetarli ma'lumot berilmagani bilan bog'liq. Shartnomasiz to'lov — pulni qaytarib olish uchun huquqiy asosingiz yo'qligini anglatadi.
Bu shartnomada qanday yozilganiga bog'liq. Shuning uchun imzolashdan oldin bekor qilish tartibi, qaytarish muddati va qaytarish usuli yozilganini tekshiring — tomonlar boshqacha kelishmagan bo'lsa, pul to'lov qilingan usulda qaytariladi.
Bu 2025-yil 8-oktabrdagi 632-son qaror bilan joriy etilgan davlat subsidiyasi: 14-30 yoshdagi yoshlar o'quv markazida xorijiy tilni o'qishning dastlabki 2 oyini o'zi to'laydi, keyingi 6 oyi davlat hisobidan qoplanadi. Dasturda qatnashish uchun markaz elektron platformada ro'yxatdan o'tishi, davomatni kunlik elektron nazoratga ulashi va o'qituvchilari kamida B2 darajasidagi sertifikatga ega bo'lishi talab qilinadi. Markaz shu ro'yxatda bo'lsa, uning hujjatlari va o'qituvchi darajasi allaqachon tashqi tekshiruvdan o'tgan bo'ladi.
Oylik subsidiya bazaviy hisoblash miqdoriga (BHM) bog'langan: Toshkent shahrida 2 BHM gacha, Qoraqalpog'iston va viloyat markazlarida 1,5 BHM gacha, tuman va shaharlarda 1 BHM gacha. 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so'm — bu Toshkent uchun oyiga 880 000 so'mgacha degani. Dastur bo'yicha yiliga 20 000 nafargacha yosh qamrab olinadi.
Darslinker — katalog: har bir e'lon sahifasida markazning narxi, formati, hududi va aloqa ma'lumotlari ochiq ko'rsatiladi, shuning uchun taqqoslash va bog'lanish oson. Hujjat darajasidagi rasmiy tekshiruvni esa yuqorida ko'rsatilgan davlat resurslari orqali o'zingiz o'tkazasiz — bu ikki bosqich bir-birini to'ldiradi.
Tekshirishni boshlash uchun avval nomzodlar ro'yxatini tuzing — hudud va yo'nalish bo'yicha filtrlab ko'ring: