O'zbekiston sun'iy intellekt strategiyasi (2030): kimlar uchun yangi imkoniyat ochadi?
Qisqacha javob
2026-yil 8-avgustda O'zbekiston AI infratuzilmasiga $6 mlrddan ortiq xususiy investitsiya kelishuvlarini imzoladi — maqsad 2030-yilgacha 800 MVt quvvatga ega hisoblash infratuzilmasi yaratish. Shu bilan bir vaqtda tibbiyot, energetika, transport, bojxona, huquq, xavfsizlik va ekologiya kabi 7 sohada 200 dan ortiq AI loyihasi amalga oshirilmoqda, mamlakat esa xalqaro AI tayyorlik reytingida 25 pog'ona ko'tarilib 62-o'ringa chiqdi. Bu — talaba, davlat xizmatchisi, bank xodimi va tadbirkor uchun turlicha, ammo aniq imkoniyat degani.
Nega bu mavzu 2026-yil avgustda yana kun tartibiga keldi?
O'zbekistonning sun'iy intellekt strategiyasi 2024-yil 14-oktabrda Prezident farmoni (PQ-358) bilan tasdiqlangan va 2030-yilgacha mo'ljallangan. Lekin 2026-yil avgust oyida jarayon aniq sezilarli tezlashdi: Prezident Shavkat Mirziyoyevga sohadagi natijalar va ustuvor vazifalar bo'yicha taqdimot qilindi, shundan so'ng Raqamli texnologiyalar vazirligi birinchi vazir o'rinbosari Oleg Pekosh "O'zbekiston 24" telekanaliga bergan intervyusida AI infratuzilmasiga $6 mlrddan ortiqxususiy investitsiya jalb qilish bo'yicha kelishuvlar imzolanganini e'lon qildi (Spot.uz, 2026-08-08).
Bu mablag' hisobiga 2030-yilgacha jami 800 MVt quvvatga ega hisoblash infratuzilmasi mamlakat bo'ylab bosqichma-bosqich quriladi. Sabab oddiy: mavjud infratuzilma allaqachon 90 foizyuklangan — ya'ni deyarli to'liq band, kengaytirmasdan yangi loyihalarga joy qolmayapti.
Qaysi sohalarda 200 dan ortiq loyiha amalga oshiriladi?
2030-yilgacha jami 200 dan ortiq yangi AI loyihasi, shu jumladan 2026-yilning o'zida 100 dan ortiq loyiha rejalashtirilgan (Gazeta.uz, 2026-08-07). Joriy yilda quyidagi yetti sohada AI loyihalari qayd etilgan:
- ●Tibbiyot
- ●Energetika
- ●Transport
- ●Bojxona
- ●Huquqiy xizmatlar
- ●Jamoat xavfsizligi
- ●Ekologiya va geologiya
Loyihalarni amalga oshirishda IT Park rezidentlari, startaplar va 20 dan ortiq AI laboratoriyasi ishtirok etmoqda. Har bir sohada aniq qaysi loyiha ishlayotgani hozircha alohida-alohida rasman e'lon qilinmagan — ma'lum bo'lgani shu: sohalar ro'yxati va umumiy son.
Kadrlar tayyorlashda kimlar ustuvor turibdi?
Infratuzilmadan tashqari strategiyaning ikkinchi ustuni — odamlarni tayyorlash. Hozirgacha jalb qilinganlar soni aniq ko'rsatilgan:
| Toifa | Son | Izoh |
|---|---|---|
| Sertifikat olganlar | 1,5 mln+ | AI bo'yicha umumiy sertifikatlash dasturi doirasida |
| Rahbar xodimlar | 900 nafar | Maxsus AI kursidan o'tgan |
| Davlat xizmatchilari | 3 000 nafar | AI vositalaridan foydalanishga o'qitilgan |
| Bank xodimlari | 1 000 nafar | AI vositalaridan foydalanishga o'qitilgan |
| AI maslahatchilari | 222 nafar | Loyihalarni amalga oshirish uchun tanlab olingan |
Bundan tashqari 2026-yildan "Besh million sun'iy intellekt yetakchilari" loyihasi ishlamoqda — shu yilning o'zida 500 ming kishi, 2035-yilga qadar jami 5 million kishi o'qitilishi rejalashtirilgan. Bu dastur va AI allaqachon o'zgartirayotgan aniq kasblar haqida AI qaysi kasblarni o'zgartiryapti maqolamizda batafsil yozilgan.
Tadbirkor va IT mutaxassislar uchun qanday infratuzilma imkoniyati bor?
Hisoblash quvvatiga eng ko'p ehtiyoj sezadigan tomon — AI mahsulot yaratayotgan startap va IT kompaniyalar. 2026-yil yozida ishga tushirilgan NVIDIA texnologiyasidagi superkompyuter buning aniq belgisi: hozircha jahon superkompyuterlar reytingida 321-o'rinni egallaydi (Spot.uz, 2026-08-07), oylik yuklamasi esa 90 foizga yetgan.
| Yo'nalish | Raqam | Izoh |
|---|---|---|
| Xususiy investitsiya kelishuvi | $6 mlrd+ | 2030-yilgacha, 2026-yil 8-avgustda e'lon qilindi |
| Rejalashtirilgan quvvat | 800 MVt | Hisoblash infratuzilmasi, bosqichma-bosqich |
| GPU klaster (mavjud) | $24 mln | Joriy sarmoya |
| GPU klaster (kengaytirish) | $70 mln | Yil oxirigacha taklif qilingan |
| NVIDIA superkompyuter | 321-o'rin | Jahon superkompyuterlar reytingida, oylik yuklama 90% |
Bunday miqyosdagi infratuzilma kengayishi AI mahsulot ustida ishlaydigan dasturchi va data mutaxassislar uchun ham amaliy natija beradi — hisoblash quvvati tanqisligi endi loyihani cho'zib yubormaydi. Bu yo'nalishga qadam qo'yishni rejalashtirganlar uchun dasturlashni noldan o'rganish rejasi boshlang'ich qadam bo'lishi mumkin.
O'zbekiston xalqaro AI reytingida qayerda turibdi?
So'nggi yillarda mamlakat xalqaro AI tayyorlik reytingida (Government AI Readiness Index) 25 pog'ona ko'tarilib, 62-o'rinni egalladi. 2030-yilgacha strategiyaning rasmiy maqsadi — shu reytingda dunyodagi eng ilg'or 50 davlatqatoriga kirish. Bu ko'tarilish tasodifiy emas — aynan yuqorida sanab o'tilgan investitsiya, infratuzilma va kadrlar bo'yicha qadamlar reytingga bevosita ta'sir qiladigan mezonlar hisoblanadi.
Nimalarga e'tibor berish kerak?
- ▲$6 mlrdlik kelishuv — imzolangan investitsiya niyati, hali sarflangan mablag' emas; qaysi kompaniyalar imzolagani rasman e'lon qilinmagan
- ▲NVIDIA superkompyuter jahon reytingida 321-o'rinda — bu katta qadam, lekin hali yetakchi davlatlar darajasidan ancha uzoq
- ▲200 dan ortiq loyiha rejalashtirilgan raqam — barchasi amalga oshgani haqida yakuniy hisobot hali yo'q, 2026-yil davomida kuzatish kerak
- ▲"Besh million AI yetakchilari" va $1,5 mlrd dasturiy mahsulot maqsadlari — 2026-yil emas, 2030 yoki 2035-yilgacha mo'ljallangan uzoq muddatli reja
- ▲Sohalar (tibbiyot, transport va h.k.) bo'yicha aniq loyiha nomlari va byudjeti hali oshkor qilinmagan — faqat ro'yxat va umumiy son ma'lum
Tez-tez beriladigan savollar
Strategiya 2024-yil 14-oktabrda Prezident farmoni (PQ-358) bilan tasdiqlangan va 2030-yilgacha mo'ljallangan. Asosiy maqsadlar — AI asosidagi dasturiy mahsulot va xizmatlar hajmini 1,5 mlrd dollarga yetkazish, yagona portal xizmatlarining 10 foizini AI asosida ko'rsatish va mamlakatni xalqaro AI tayyorlik reytingida top-50 davlat qatoriga olib chiqish.
Prezidentga sohadagi natijalar va ustuvor vazifalar bo'yicha taqdimot qilindi. Shu doirada Raqamli texnologiyalar vazirligi birinchi vazir o'rinbosari Oleg Pekosh 2026-yil 8-avgustda O'zbekiston AI infratuzilmasiga $6 mlrddan ortiq xususiy investitsiya jalb qilish bo'yicha kelishuvlar imzolanganini e'lon qildi — bu mablag' 2030-yilgacha jami 800 MVt quvvatga ega hisoblash infratuzilmasini bosqichma-bosqich yaratishga yo'naltiriladi.
2026-yilning o'zida tibbiyot, energetika, transport, bojxona, huquqiy xizmatlar, jamoat xavfsizligi hamda ekologiya va geologiya sohalarida AI loyihalari qayd etilgan. Jami 2030-yilgacha 200 dan ortiq yangi loyiha, shu jumladan 2026-yilning o'zida 100 dan ortiq loyiha amalga oshirilishi rejalashtirilgan — lekin har bir sohada aniq qaysi loyiha ishlayotgani haligacha alohida-alohida rasman e'lon qilinmagan.
Kadrlar tayyorlashda aniq raqamlar bor: hozirgacha 1,5 milliondan ortiq kishi AI bo'yicha sertifikat olgan, jumladan 900 nafar rahbar xodim, 3 ming davlat xizmatchisi va 1 ming bank xodimi maxsus o'qitilgan, shuningdek loyihalarni amalga oshirish uchun 222 nafar AI maslahatchisi tanlab olingan. Bundan tashqari 2026-yildan "Besh million sun'iy intellekt yetakchilari" loyihasi ishlamoqda — bu dastur haqida batafsil AI qaysi kasblarni o'zgartiryapti maqolamizda yozilgan.
2026-yil yozida ishga tushirilgan bu hisoblash infratuzilmasi AI modellarini o'qitish va ishga tushirish uchun mo'ljallangan quvvatli serverlar majmuasi. Hozircha jahon superkompyuterlar reytingida 321-o'rinni egallaydi, oylik yuklamasi esa 90 foizga yetgan — ya'ni deyarli to'liq band. Mavjud $24 mln sarmoyaga qo'shimcha yana $70 mln klasterni kengaytirishga yil oxirigacha taklif qilingan.
So'nggi yillarda mamlakat xalqaro AI tayyorlik reytingida (Government AI Readiness Index) 25 pog'ona ko'tarilib, 62-o'rinni egalladi. 2030-yilgacha strategiyaning maqsadi — shu reytingda dunyodagi eng ilg'or 50 davlat qatoriga kirish.
Strategiyaning o'zi ish o'rinlarini qisqartirishga emas, infratuzilma va kadr salohiyatini oshirishga qaratilgan. Ammo amaliyotda AI allaqachon ayrim kasblarni — masalan call-markaz va buxgalteriya sohasini — o'zgartira boshlagan. Bu haqda alohida AI qaysi kasblarni o'zgartiryapti maqolasida batafsil yozilgan.
Davlat va xususiy sektor AI'ga milliardlab dollar yo'naltirayotgan paytda, shu sohada ko'nikma egallash endi erta emas — o'z vaqtida qadam. Qaysi kasblar allaqachon o'zgarayotgani AI qaysi kasblarni o'zgartiryapti maqolasida yozilgan. Sun'iy intellekt yo'nalishida bilim olishni boshlash uchun quyidagi kurslar bilan tanishing.